Νέο θεσμικό πλαίσιο για τους παιδικούς σταθμούς των Δήμων

Του Γιώργου Λαουτάρη

Tέλος στις τοπικές ιδιομορφίες θέτει η κυβέρνηση ως προς τη λειτουργία των δημοτικών βρεφονηπιακών και παιδικών σταθμών. Με Προεδρικό Διάταγμα που δημοσιεύτηκε ήδη σε ΦΕΚ θέσπισε ένα νέο και σύγχρονο ρυθμιστικό πλαίσιο στη λειτουργία των ευαίσθητων αυτών δημοτικών δομών, με έναν Πρότυπο Κανονισμό λειτουργίας. Όπως διευκρινίζεται στις πρώτες παραγράφους του Προεδρικού Διατάγματος, “τα οικεία Δημοτικά Συμβούλια εκδίδουν Κανονισμούς Λειτουργίας, οι οποίοι δεν αντίκεινται στις ρυθμίσεις του παρόντος που αποτελούν τις ελάχιστες προϋποθέσεις λειτουργίας των δημοτικών Παιδικών, Βρεφικών και Βρεφονηπιακών σταθμών”.
Στις καινοτομίες του νέου Κανονισμού συγκαταλέγεται η δυνατότητα εγγραφής για παιδιά που πάσχουν από σωματικές, πνευματικές, ψυχικές παθήσεις ή αναπηρίες, εφόσον βεβαιώνεται με γνωμάτευση ιατρού κατάλληλης ειδικότητας ότι αυτό μπορεί να είναι ωφέλιμο για το παιδί και ότι έχει τη δυνατότητα ένταξης σε πλαίσιο λειτουργίας του σταθμού. Ορίζεται επίσης ότι “απαγορεύεται να εξαιρούνται από το δικαίωμα φιλοξενίας παιδιά μη αυτοεξυπηρετούμενα ως προς την ατομική τους υγιεινή”.
Αναπροσαρμόζονται επίσης τα όρια ηλικίας εγγραφής των παιδιών στους σταθμούς, από 6 μηνών έως την ηλικία εγγραφής τους στην υποχρεωτική εκπαίδευση. Προβλέπεται, επίσης, η δυνατότητα φιλοξενίας βρεφών από 2 μηνών, μετά από απόφαση του αρμόδιου οργάνου διοίκησης.
Τομή σε σχέση με τα όσα ισχύουν σήμερα στους Δήμους αποτελεί η ρητή πρόβλεψη πως “από το σύστημα μοριοδότησης εξαιρείται η δημοτικότητα, καθώς και οποιαδήποτε σχέση εργασίας της/του αιτούσας/αιτούντος με το Σταθμό ή άλλες υπηρεσίες του Δήμου”. Με άλλα λόγια, οι υπάλληλοι των παιδικών σταθμών και των Δήμων μπαίνουν στην ίδια μοίρα με τους υπόλοιπους, ενώ εξισώνονται υποχρεωτικά δημότες και απλοί κάτοικοι (ετεροδημότες).
Σημαντική διάταξη για τους γονείς είναι αυτή που ορίζει πως “η όλη διαδικασία ολοκληρώνεται μέχρι τις 30 Ιουνίου κάθε έτους”, μιλώντας για την υποβολή αιτήσεων αλλά και την ανακοίνωση της μοριοδότησης. Οι αιτήσεις πλέον θα υποβάλλονται νωρίτερα, κατά το διάστημα από 10 Μαΐου μέχρι 31 Μαΐου κάθε έτους.
Ο Κανονισμός προβλέπει -χωρίς να επιβάλλει- την οικονομική συμμετοχή, σημειώνοντας όμως ότι “αυτή πρέπει να είναι εύλογη και συμβολική”, ενώ υπογραμμίζει ότι η επιβολή τροφείων οφείλει να συνοδεύεται από περιγραφή των περιπτώσεων απαλλαγής ή η πιθανή μείωση των τροφείων.
Ιδιαίτερης αξίας είναι το άρθρο που θεσπίζει ότι “η παρακολούθηση της υγείας των παιδιών, κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στο Σταθμό, αποτελεί υποχρέωση του φορέα στον οποίο ανήκει ο Σταθμός και ενεργείται από παιδίατρο, ο οποίος επισκέπτεται το Σταθμό ανά 15 ημέρες”. Στο ίδιο άρθρο προβλέπεται ότι “ο παιδίατρος καλεί τους γονείς σε ενημερωτικές συγκεντρώσεις σχετικές με θέματα υγιεινής των παιδιών, κατ’ ελάχιστο τρεις φορές μέσα στη σχολική χρονιά ή και συχνότερα, αν αυτό θεωρηθεί από τον ίδιο σκόπιμο λόγω κάποιου έκτακτου περιστατικού”.
Ως προς τις παιδαγωγικές αρχές που διέπουν τη φοίτηση βρεφών και νηπίων, σχετικό άρθρο αναφέρει ότι “απαγορεύεται στο προσωπικό των Σταθμών η καταναγκαστική επιβολή απόψεων ή η επιβολή σωματικής τιμωρίας”, ενώ σημειώνεται ότι “βάση του ημερησίου προγράμματος απασχόλησης είναι η κοινωνικοποίηση και η ομαλή συναναστροφή των παιδιών μεταξύ τους, η ενίσχυση της εξελικτικής τους πορείας και η εμπέδωση κλίματος ελευθερίας και ασφάλειας”.
Ο νέος Κανονισμός εισάγει το στάδιο της προσαρμογής των παιδιών στο νέο περιβάλλον. “Ως προσαρμογή νοείται η εναρκτήρια εκείνη παιδαγωγική δραστηριότητα που απαιτείται για την ομαλή ένταξη των παιδιών στο περιβάλλον του Σταθμού και χαρακτηρίζεται από μεγάλη ευελιξία”, διατυπώνεται σχετικά.
Ενώ ειδική αναφορά γίνεται για το διαιτολόγιο των Σταθμών: “Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για τη χορήγηση στα παιδιά νωπών φρούτων και λαχανικών, νωπού κρέατος και ψαριών, γαλακτοκομικών προϊόντων σε επαρκείς για τις ανάγκες τους ποσότητες, όπως επίσης και η μη χορήγηση ειδών διατροφής που περιέχουν συντηρητικές χρωστικές, τεχνητά γλυκαντικές ουσίες, αυξημένη περιεκτικότητα σε ζάχαρη ή αλάτι”.

Το πρόβλημα παραμένει

Μπορεί η λειτουργία των δημοτικών παιδικών σταθμών να εκσυγχρονίζεται ως προς τους κανόνες λειτουργίας τους, όμως το κεντρικό τους πρόβλημα δεν είναι άλλο από το προσωπικό: Μονίμως ανεπαρκές για να καλύψει τον αριθμό των αιτήσεων, μονίμως με τη λάθος εργασιακή σχέση, μονίμως με προσλήψεις που γίνονται καθυστερημένα.
Μπορεί η σχολική χρονιά να αρχίζει Σεπτέμβριο, όμως συνήθως οι προσλήψεις των βρεφονηπιοκόμων και των βοηθών τους εγκρίνονται μήνες αργότερα, ακόμη και κοντά στα Χριστούγεννα. Έτσι πολλές οικογένειες οδηγούνται υποχρεωτικά στη λύση του ιδιωτικού τομέα, όπου και εγκλωβίζονται λόγω της δυσκολίας να αλλάξει το σχολικό περιβάλλον σε τόσο σύντομο διάστημα.
Το προσωπικό των σταθμών προσλαμβάνεται στους Δήμους ακόμη και με τρίμηνες συμβάσεις, την ώρα που η περίοδος λειτουργίας τους είναι 11 μήνες. Για όσο διάστημα δεν γίνονται προσλήψεις μόνιμου προσωπικού που θα καλύπτει τις προδήλως πάγιες αυτές ανάγκες, οι πρόχειρες και αποσπασματικές λύσεις θα δίνουν τον τόνο στις ευαίσθητες αυτές δομές.

[Δημοσιεύτηκε στον ΠΑΛΜΟ της Γλυφάδας, 9 Δεκεμβρίου 2017]